Historia Wiartla

Wiartel powstał w 1700 roku jego niemiecka nazwa to Groß Wiartel. W 1578 roku na terenie wsi Wiartel działała huta żelaza Szymona Rudnika przerabiająca rudę darniową. Na przełomie XIX i XX wieku Wiartel został odkryty jako miejscowość letniskowa. Znajdowały się tam oberże, działa również Gospoda Kirscha – dom żeglarski. W połowie XX wieku gospoda dysponowała 15 pokojami wyposażonymi w elektryczność i wodę bieżącą. Znajdowały się tam łodzie wiosłowe, motorowe, sprzęt wędkarski, gospoda miała własne kąpielisko oraz garaże. W Wiartlu funkcjonowała również stacja paliw Shell. Pod koniec lat 20 XX wieku Heinrich Kirsch wybudował w miejscowości Lipa przystań parowców i łodzi motorowych, umożliwiających połączenie Wiartla z Rucianem drogą wodną. Specjałem produkowanym w Wiartlu był likier zwany Kozakencoffe. Wiartel był idealnym punktem wyjścia wędrówek po Puszczy Piskiej oraz wypraw kajakowych po jeziorach. ( na podstawie książki ”Szlak wodny Śniardwy” Wojciecha Kujawskiego).

Historia powstania Wioski Narciarskiej w Wiartlu

Styczeń 2010r Lillehammer w Norwegii. Dwoje towarzyszy podróży odpoczywa w motelu zajadając się świeżutkim salmonem. Widząc piękno miejscowości, przez które przejeżdżali, a zwłaszcza „Bjorli” oraz licznych narciarzy biegających na biegówkach padają pomysły i nasuwa się pytanie dlaczego w Polsce nie ma takich miejsc dla narciarzy biegowych?

Wybór Wiartla nie był przypadkowy, jedną z osób uczestniczącą w tej podróży był mój zięć. Sam pomysł jednak nie wystarczał, trzeba było przekonać do realizacji tego przedsięwzięcia dwie gminy sąsiadujące z Wiartlem: Gminę Pisz oraz Ruciane Nida, a jednocześnie uzyskać niezbędne pozwolenia od Nadleśnictwa Maskulińskiego oraz Nadleśnictwa Pisz na wjazd do lasu w celu położenia śladów. Do współpracy włączyły się również Hotel Jabłoń i Hotel Nidzki oraz Ośrodek PAN w Wierzbie, w pobliżu których wytyczone zostały trasy.

Nawiązane kontakty z TNBiegówki z Warszawy pomogły w realizacji celu czyli popularyzacji dyscypliny i subregionu Mazur.

Efektem prawie dwu letnich prac jest zawiązanie stowarzyszenia oraz wytyczenie 80 km szlaków narciarskich.

Na przełomie 2011/2012 roku Gmina Pisz pozyskała środki z Funduszy Unijnych oraz Ministerstwa Sportu, dzięki którym dzieci mają możliwość korzystania z bezpłatnych lekcji narciarstwa biegowego pod okiem instruktora.

Mam nadzieję że projekt będzie rozwijał się w dobrym kierunku, a Wiartel śladem Jakuszyc będzie przyciągał rzesze turystów .

Życzę wspaniałej narciarskiej przygody na mazurskich szlakach

Prezes Towarzystwa Narciarskiego
Biegówki Wiartel
Mariusz Wańczycki